Gastcolumn Ben Bongaards 84: Jeugdzorg komt bij de gemeente

Onze regering moet drastisch bezuinigen. Daar
voelen we in toenemende mate de pijn van en we voelen die méér naarmate we ons
tot de kansarmen moeten rekenen. Ook de gemeente zit echt in de hoek waar de
klappen vallen. Er wordt bezuinigd op het budget, de crisis drukt de
mogelijkheid eigen inkomsten (belasting e.d.) te genereren en bovendien worden
vanuit Den Haag hele beleidssegmenten over de schutting gegooid, zoals dat
heet. Weliswaar met het bijbehorende budget, maar dat is vooraf al flink afgetopt.
Een
beleidssector die de gemeente op haar bord heeft gekregen, is  Jeugdzorg. Noodzakelijkerwijs hebben kleinere
gemeentes voor de uitvoering van die taak elkaar opgezocht om er samen iets van
te maken. In onze contreien praten we dan over een samenwerkingsverband van
zo’n 20 gemeenten in Noordoost Brabant. In organisatorische en bestuurlijke zin
zal dat zeker een wijs besluit zijn. Je hebt nogal wat draagvlak nodig om de vereiste
menskracht en kundigheid te leveren en financieren.
Er
zijn enkele facetten waar vraagtekens bij gezet mogen en moeten worden. Jeugdzorg
is in Nederland ternauwernood uit het stadium geraakt van de talloze
koninkrijkjes, aangestuurd vanuit de traditionele maatschappelijke verbanden. Centraliseren
was hard nodig, omdat de lappendeken van instellingen niet goed aan te sturen
was en er dus allerlei onwenselijke situaties ontstonden en ongelukken
gebeurden. Veelal geboren uit machteloosheid. Bij gevolg heeft de overheid hier
de teugels strak aangetrokken en aansturende en controlerende bevoegdheden naar
zich toegetrokken.
Met
de nu ingezette decentralisatie is het riskant dat de kwaliteitsslag van de
laatste jaren  weer wordt afgezwakt.
Jeugdzorg wordt wederom de verantwoordelijkheid van een flink aantal
gemeentelijke, maar in de praktijk dus veelal regionale instellingen. Met als
gevolg dat de kans niet denkbeeldig is, dat deze voorziening opnieuw wordt
versnipperd en de controleerbaarheid, in ons land toch al stiefkind nummer één,
weer afneemt. Temeer omdat dit soort intergemeentelijke samenwerkingsverbanden van
nature al zwaar op gespannen voet staan met de democratie en de wenselijkheid
om ze democratisch aan te sturen.
De
doelstellingen van het ingezette beleid zijn innerlijk wat tegenstrijdig. Naast
bezuiniging is de inzet om deze voorziening weer dichter bij de mensen te
brengen. Op zich een loffelijk streven maar via de gemeente wordt Jan de Burger
in praktische zin waarschijnlijk op grotere afstand gezet
(samenwerkingsverbanden). Bovendien is het zo, dat er, bijvoorbeeld in Grave,
weinig te voelen is van enig bestuurlijk enthousiasme om de uitdaging aan te
nemen en alle kansen op de tong te proeven. De voorlichter wijdt er een editie
van de informatiekrant voor raadsleden aan. Daarin kunnen ze vooral lezen wat
er bijvoorbeeld in Cuijk al op het getouw gezet is. Verder? Verder zal Grave
straks zeker haar aandeel in de exploitatie kritisch bekijken, alvorens een
handtekening te zetten. Ik gok er op dat het daar bij gaat blijven. Heel misschien
een wethouder in het bestuur maar ook dat is niet echt waarschijnlijk, als je
ziet dat er veel zwaardere jongens op het vinkentouw zullen zitten met veel
betere ‘papieren’.
De
aansturing van Jeugdzorg. Op papier echt iets voor de gemeente. ‘Wie de jeugd
heeft, heeft de toekomst’ maar die toekomst heeft Grave nauwelijks in het
vizier. De aandacht voor de jeugd is triestig minimaal. We hebben nog een
jeugdhonk zolang als het duurt. We bouwen geen woningen meer en al zeker niet
voor de jeugd. Het onderwijsbeleid (scholen) mag die naam niet dragen…
Democratie
hoort bij uitstek bij de gemeente maar ook dat wordt in Grave strikt geheim
gehouden. Misschien verdienen we met z’n allen niet beter; we krijgen tenslotte
het bestuur dat we verdienen. We hebben het zelf in de hand om daar verandering
in te brengen. Door onze ogen en oren de kost te geven, te gaan stemmen en  goed op te letten op wie. Wie de jeugd heeft…?
Grave in ieder geval niet en naar het zich laat aanzien kan het haar (ons)
eigenlijk geen moer schelen. Het kan allemaal zoveel beter in Grave. Het moet
zoveel beter. Waarom wachten tot de wal het schip gaat keren, zoals ons
gemeentebestuur het in zijn hoofd heeft. Initiatief, óns initiatief, is
onontbeerlijk voor Jeugdzorg en voor alle zorg die Grave haar burgers
verschuldigd is.
Voor
wat meer inhoudelijke informatie over de transitie Jeugdzorg kunt u desgewenst
kijken op de site:
‘De stierlijke
stad’ (http://www.destierlijkestad.nl/208345844

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

%d bloggers liken dit: